“We zijn doordrongen van het waanidee dat we keihard moeten werken om aanspraak te maken op het goede leven. U gelooft toch zelf niet dat uw leven pas echt van start kan gaan na uw pensioen?”

Vorige week had ik een geanimeerd gesprek met een ex-collega en leeftijdsgenote die verbouwereerd was omdat ze de laatste 2 jaar geen opslag had gekregen. “Dat kan toch niet, ik wil vooruit, ik wil groeien!” sprak ze heftig, “Als ze me nu geen opslag geven zoek ik ander werk!” Ik las de stress op haar gezicht.

“Wat wil je doen? Je opnieuw bewijzen? Waarschijnlijk nog harder moeten werken dan nu, alleen maar om nog meer geld te verdienen? Of om je status te verhogen? Ben je helemaal gek geworden? Op onze leeftijd wil vooruitgaan en groeien iets helemaal anders zeggen.” suste ik haar.

“Minder willen werken, beseffen dat je met minder geld ook gelukkig kan zijn, tijd maken voor belangrijke dingen in je leven, reizen, genieten en echt doen wat je graag doet, werken aan je gezondheid, je ego los laten… dat is pas vooruitgang!” probeerde ik haar duidelijk te maken.

Ze reageerde “Ja, jij doet dat goed, maar niet iedereen heeft evenveel geluk als jij…”

Dat krijg ik wel vaker te horen, dat ik veel geluk heb, alsof ik daar alles aan te danken heb en zelf geen enkele inbreng heb in het uitbouwen van mijn eigen leven en de keuzes die ik maak.

“Jij kan dat ook” reageerde ik. “Je moet het gewoon willen en je los maken van het verlangen naar meer geld en meer status. Er is niets mis met ‘meer’, maar dan wel meer vrije tijd, meer genieten, meer lachen, meer je eigen ding doen.”

Ze staarde in de verte en mompelde: “Tja, zo had ik het nog niet bekeken…”

Sarah Van Liefferinge had het er ooit over in Knack, zij legde de vinger op de zere plek:

Sarah Van Liefferinge van de Piratenpartij grijpt in Knack de noodkreten van oververmoeide ploetermama’s aan om de manier waarop we naar werk kijken, kritisch tegen het licht te houden. ‘U gelooft toch zelf niet dat uw leven pas echt van start kan gaan na uw pensioen?’

Dat het slopend is om een gezin te combineren met een carrière. Dat er te weinig tijd is om daarnaast ook te léven. Dat je het niet redt op je eentje. Noodkreten van oververmoeide ploetermama’s en -papa’s sierden de laatste dagen onze kranten. En niet enkel zij proberen zich elke dag staande te houden in de ratrace. Zowat iederéén in deze samenleving loopt op de toppen van zijn of haar tenen: dat is een broeinest voor emotionele ellende.

Samen strijden voor het goede leven

Het heeft niet lang geduurd vooraleer het debat uitmondde in een discussie tussen moeders die meer tijd met hun kinderen willen doorbrengen en moeders die graag veel werken. Daarnaast werd ook de leeftijd waarop vrouwen best moeder kunnen worden een mediatiek thema. O ja, en de vaders, die mochten ook nog iets zeggen, maar liefst kort. Triestig hoe deze kans tot maatschappijkritisch debat weeral uitdraait op polarisatie. Waarom niet samen strijden voor het goede leven voor iedereen?

Want zeg eens eerlijk, vindt u het normaal dat steeds meer mensen (onafhankelijk van hun burgerlijke of sociale status) psychologische hulp zoeken? Angstaanvallen of depressies, eetstoornissen of verslavingen, relatieproblemen of burn-outs: redenen zijn er in overvloed, langetermijnsoplossingen jammer genoeg niet.

Prestatie- en competitiedwang

Sommige mensen laten zich ziek schrijven van het werk om tijd te nemen voor zichzelf. Anderen slikken pillen om de dagelijkse stress te doorstaan: antidepressiva (dagelijks één miljoen Belgen), angstremmers, slaapmiddelen of kalmeerpillen. En voor de kinderen is er Rilatine, zodat zij zich vroeg genoeg leren aanpassen.

Uiteindelijk bestrijden we zo de symptomen, maar niet de ziekte. Er valt nauwelijks te ontsnappen aan de prestatie- en competitiedwang die we van kinds af door onze strot geramd krijgen. “The sky is the limit”. “We want it all, and we want it now”. Want zij die het écht willen en flink hun best doen, die bereiken wat ze maar wensen. En zij die door de mazen van het net vallen hebben dat aan zichzelf te danken.

We laten ons beroven van vrije tijd en energie

Onze samenleving is doordrongen van het waanidee dat we keihard moeten werken (of geboren moeten zijn voor het geluk) om aanspraak te mogen maken op het goede leven. Ironisch genoeg staat net deze mentaliteit het goede leven in de weg.

We laten ons collectief beroven van onze vrije tijd en energie. Haast niemand vindt voldoende tijd om te genieten en na te denken, om te creëren en te ondernemen, om te ontdekken en te studeren, om te zorgen voor onze kinderen en onze ouders. We zitten allemaal samen, als dolgedraaide hamsters, gevangen in de achterhaalde dogma’s die onze regeringen blijven verdedigen: ‘economische groei’ en ‘jobs, jobs, jobs!’. Welzijn moet steeds opnieuw wijken voor welvaart.

Economisch systeem van de elite

Onze toekomst hangt niet af van de leeftijd waarop vrouwen kinderen krijgen, of van de pensioenleeftijd. Onze toekomst hangt af van of we er al dan niet in slagen om ons te bevrijden van onze groeiverslaving en onze hebzucht. Blijven we de slaaf van een economisch systeem dat enkel de elite dient? Of durven we te kiezen voor het goede leven?

Als we kiezen voor welzijn, zullen we ons doen en denken moeten veranderen. De maatschappij zoals die is, bestendigt onze mentale structuren en ons gedrag, en onze denkbeelden over werk en arbeid houden onze gedateerde maatschappelijke structuren overeind.

Kortere werkweken en deeltijds werken

Dus neen, we moeten niet allemaal voltijds aan de slag, dat is onmogelijk. Kortere werkweken en deeltijds werken zijn de toekomst. Neen, we moeten ons niet kapot werken om goed te mogen leven, want zo laten we het goede leven aan ons voorbijgaan. Neen, we hebben niet meer koopkracht en meer koopwaar nodig. De planeet en de mensheid kreunen onder onze consumptieverslaving. Neen, de menswetenschap economie en de besparingen zijn geen onontkoombare natuurwetten. Het zijn ideologische keuzes.

Als we balans willen brengen in ons werk en in ons leven, zullen we arbeid en inkomen deels van elkaar moeten loskoppelen. Dat is het idee achter het basisinkomen. De Zwitserse bevolking beseft dit al, en stuurt erop aan met haar democratische burgerrechten: in 2016 moet het parlement zich buigen over de invoering van het basisinkomen.

Waarop wachten wij nog? U gelooft toch zelf niet dat uw leven pas echt van start kan gaan na uw pensioen?

Bron: Knack – Tekst: Sarah Van Liefferinge
helene@wifty.be
0 Comments

Leave a Comment